Amosando publicacións coa etiqueta Día da Patria Galega. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Día da Patria Galega. Amosar todas as publicacións

luns, 25 de xullo de 2016

DÍA DA PATRIA GALEGA 2016

Bos días Galicia, para conmemoralo Día Grande de Galicia escollín este repertorio de cancións dedicadas a Galicia, aínda que me quedaron moitas no "tinteiro".

Tal e como levo facendo hai máis de 30 anos, luzo a bandeira de Galicia no mastro que non dou trocado por outro máis digno: "Na casa do ferreiro coitelo de pau".












sábado, 25 de xullo de 2015

95 anos do Día da Patria Galega «1920-2015»

Segundo o acordado o ano anterior na 2ª Asemblea Nacionalista celebrada en Santiago, as Irmandades da Fala convocan por 1ª vez o Día da Patria Galega o 25 de Xullo de 1920, coa intención, así manifestaron no seu boletín de ese mesmo día, «de autoafirmación e para que dentro de poucos anos, o 25 de Xullo, non haxa un fogar galego que non deixe de exteriorizar o seu patriotismo».

Castelao ademais da frase que adorna o primeiro cartaz, deixounos esta outra: «É a Festa Maior dos Galegos».

Lamentablemente hoxe máis que nunca o nacionalismo camiña máis dividido, tirándose os trastos uns a outros, supoño que nun vano intento de pretender facerse ver quen ostenta máis pedigree.

Lamentablemente aquel soño que tiñan as Irmandades da Fala e Castelao, baixo o meu humilde punto de vista non se cumpriron, porque non vexo esa exteriorización. Sóbranme os dedos dunha man, para contalas bandeiras de Galicia que penduran das fiestras das casas e con ese simple xesto non quere dicir que quen o facemos teñamos que ser tachados de nacionalistas ou radicais.

Para min facelo é un fermoso xesto que aprendín dos europeos que non solo a colocan o día do País, se non tódolos domingos e festivos.


venres, 25 de xullo de 2014

Día da Patria Galega 2014

Castelao: «A festa maior de Galicia, a festa de tod@s @s galeg@s»

Tres figuras senlleiras a resaltar pola miña parte neste Día: Castelao, Bóveda e Otero Pedrayo, que para min son «fonte» de inspiración.

As orixes desta celebración remóntanse a 1919, ano en que se xuntan en Santiago a Asemblea das Irmandades da Fala, que acordan celebrar o Día Nacional de Galicia o 25 de xullo do ano seguinte.

Durante a ditadura franquista, as sociedades galegas na emigración, continúan coa convocatoria, e en Galicia, o galeguismo concéntrase ao redor da tradicional misa por Rosalía de Castro na igrexa de Santo Domingo de Bonaval. Ademais, durante esta época o día institucionalízase como festa oficial en España, baixo o nome de Día do Patrón, cun marcado carácter relixioso, aínda que tras a transición, varias Autonomías moveron este festivo a outros días do ano.

Nos anos sesenta, coa aparición do Partido Socialista Galego (PSG) e a Unión do Povo Galego (UPG) vólvense a realizar actos clandestinos para conmemorar o «Día de Galicia».

Durante a década do setenta, os actos terminaban con enfrontamentos coa policía franquista, e coa entrada na democracia seguíronse prohibindo as manifestacións da AN-PG «Asemblea Nacional-Popular Galega» e BN-PG, orixes do actual Bloque Nacionalista Galego. Até mediados dos anos oitenta non se permitiu a manifestación do «Día da Patria» con normalidade democrática, sendo hoxe o acto máis multitudinario de todas as celebracións que teñen lugar o 25 de xullo.

Actualmente os diferentes partidos nacionalistas de Galicia continúan convocando manifestacións para este día, baixo a denominación de «Día da Patria», realizan reflexións sobre a situación política galega.

luns, 30 de xullo de 2012

Réquiem por Rosalía

Cada 25 de xullo, Día da Patria Galega, celebrase unha misa en lembranza de Rosalía de Castro na igrexa de San Domingos de Bonaval, á que este ano acudiu tamén a Fundación Rosalía de Castro. Nese día cumpríanse 80 anos dende que se celebrou a primeira, que xurdiu no ano 1932 por iniciativa dun grupo de galeguistas entre os que estaban D. Xosé Mosquera e D. Manuel Beiras.

Unha das novidades foi a estrea dunha peza musical composta polo músico Baldomir con letra de Ramón Cabanillas, titulada Pregaria. Foi interpretada polo coro Vox Stellae, o mesmo que interpretou os cantos litúrxicos.

Contouse coa colaboración da Asociación do Traxe Galego para depositar diante do sartego de Rosalía as Ofrendas Florais que as principais institucións públicas, entidades galegas e da emigración ofreceron á nosa máis grande poetisa. Rematou a ofrenda no intre en que o presidente da Xunta de Galicia, o expresidente Fernández Albor, e o presidente do comité organizado do Foro Galicia Milenium, deixaron unha coroa de loureiros ante o de Castelao. Pola mañá o PSdeG-PSOE, Compromiso por Galicia e Galiza Nova, tamén fixeran as súas propias ofrendas.

Soou o inconfundible son dunha arpa tocada maxistralmente por Darío Duarte, fundador e membro do grupo Os Tres Soles, a guitarra de Tito Aboal e a voz de Paula Aboal, musicando letras da propia Rosalía e tamén de Castelao.

Pechouse o acto con unha foto institucional e familiar de tódolos participantes no adro da igrexa, e un baile folclórico a cargo do grupo Soalleira de Dorrón (Sanxenxo), acompañados polo grupo de gaitas Os de Algures de Pontevedra.

A pesares da Historia que conteñen esas catro paredes e que albergan os restos de tantos galeguistas, defensores acérrimos da Galiza e do noso idioma, foi a primeira vez que entrei neste edificio que se realizou no século XVIII para substituír á primeira edificación gótica. A igrexa, considerada obra de Juan de Orleáns, presenta planta basilical con tres naves e tres ábsidas, dun estilo de transición entre románico e gótico. O conxunto monacal foi moi reformado no século XVIII, sen perder a harmonía. Na actualidade a igrexa acolle o Panteón de Galegos Ilustres e nas dependencias monacais constituíuse o Museo do Pobo Galego.











Actos do Día da Patria de Compromiso x Galicia

Como xa dixen na anterior entrada, non estiven no acto político de Compromiso Por Galicia, pero si na súa parte máis lúdica, para a que contaron coa actuación estelar de Roi Casal e o seu agrupo, acompañados por Silvia Ferre.

Non obstante, a maiores dos meus vídeos, partillo dous que atopei pola rede para que teñan unha referencia do que dou de si a súa xornada, xunto con esta crónica.
Galicia Hoxe: Mensaxe optimista de Compromiso por Galicia

A plataforma Compromiso por Galicia protagonizou no Parque de Bonaval a primeira celebración con motivo do 25 de xullo. Antes do acto central da cita, os representantes da formación realizaron unha ofrenda floral ante as tumbas de Castelao e Rosalía de Castro no Panteón de Galegos Ilustres.

No marco destas celebracións, o coordinador de Compromiso por Galicia, Xoán Bascuas, lanzou unha "mensaxe optimista de ánimo" nun día no que os "galegos bos e xenerosos -parafraseando o Himno de Galicia- celebran o feito de selo". O tamén líder de Máis Galiza afirmou que "pode ser que neste acto existan sentimentos atopados", pero apelou á "capacidade organizativa e política" que rexistrou esta formación na súa curta traxectoria.

Por outra banda, Bascuas afirmou, en declaracións aos medios, que "o día de hoxe é a primeira celebración deste tipo para moitos dos alí presentes" e sinalou que "o 40 por cento dos seus compoñentes nunca estiveran afiliados a ningún partido político".

Deste xeito, o político nacionalista resumiu as reivindicacións da plataforma Compromiso por Galicia no "recoñecemento de Galicia como nación", "o dereito de decisión dos galegos" e a consecución dunha "economía ao servizo da cidadanía" xa que son estes os que "crean a riqueza".

Ademais, e en referencia ao movemento liderado por Xosé Manuel Beiras, Bascuas lembrou que Compromiso ofreceu organizar un único evento para o Día dá Patria Galega, pero finalmente Anova desestimou esta opción. Con todo, lembrou que a súa man "sempre estivo tendida e sempre estará" porque, remarcou, "a política é diálogo".
Compromiso x Galicia











domingo, 29 de xullo de 2012

Recunquei a Santiago o Día da Patria Galega


Como corre o tempo! Xa levaba cinco anos que non acudía Santiago a celebralo Día da Patria Galega, unha data tan NOSA e tan REIVINDICATIVA, aínda que no meu mastro XAMAIS deixou de ondear nesta efeméride e noutras propias da Nosa Terra, a bandeira azul e branca con escudo ou sen el, trocada dende aquela pola estrelada polos motivos que xa teño explicado en máis dunha ocasión.

Por coincidencia de horarios tiven que repartilas miñas preferencias, polo que optei por acudir ao acto de Anova-Irmandade Nacionalista, porque para min Beiras é o máximo referente nacionalista ou galeguista, en vida, que teño. Logo polo serán acudín á parte máis lúdica de Converxencia x Galicia, despois de acudir á misa que se celebrou por Rosalía de Castro na igrexa de Santo Domingo de Bonaval.

Amigas e amigos; compañeiras e compañeiros; irmás e irmaos, velaquí ANOVA. Con este agarimoso saúdo encomezou Xosé Manuel Beiras a súa intervención na emblemática praza de Mazarelos, ante un nutrido grupo de militantes e simpatizantes, achegados de tódolos recunchos de Galiza e de fora.

Poden escoitalo discurso integro e do resto de intervintes nos vídeos que partillo, mais de entre as moitas citas que alí dixo, róubolla esta porque foi como se me lese o pensamento: "Eu sempre tentei e case que sempre o conseguín, ser absolutamente cinseiro, sempre quixen dicilo que pensaba e logo sempre procurei facer o que dicía".

Coma comuneiro e noutros eidos, este foi, é, e será sempre o meu ideario. Por iso no seu día en relación coa comunidade de montes díxenlles a uns directivos como tiñan que respectar tanto aos comuneiros como o sistema asembleario. Logo coma directivo tentei aplicar estes dogmas, mais aínda que o conseguín en parte, foime totalmente imposible cumprilo na súa totalidade. Por iso durei o que durei.

E non me foi posible porque quen tiña o mando non quixo e porque outros dende a sombra gustaron máis dese tipo de trapalladas que da legalidade. Xente coa que me criei politicamente e na que nos rexiamos igual que na comunidade polo asemblearismo. Sistema moito máis democrático, se de verdade se respectan as regras do xogo, que non sempre é así, porque tamén o vivín.

Día da Patria Galega con Anova

Ramón Cabanillas
"Da terra asoballada"
¡En pé!


¡Irmáns! En pé, sereos,
a limpa frente erguida,
envoltos na brancura
da luz que cai de riba,
o corazón aberto
a toda verba amiga,
e nunha man a fouce
e noutra man a oliva,
arredor da bandeira azul e branca,
arredor da bandeira de Galicia,
cantémo-lo dereito
a libre nova vida!

Validos de treidores
a noite da Frouseira
á patria escravizaron
uns reises de Castela.
Comestas polo tempo,
xa afloxan as cadeas…
¡irmáns asoballados
de xentes extranxeiras,
ergámo-la bandeira azul e branca!
¡E ó pé da enseña da nazón galega
cantémo-lo dereito
a libertar a Terra!

Irmáns no amor á Suevia
de lexendaria historia,
¡en pé! ¡en pé dispostos
a non morrer sin loita!
¡O día do Medudio
con sangre quente e roxa
mercámo-lo dereito
a libre honrada chouza!

¡Xa está ó vento a bandeira azul e branca!
¡A oliva nunha man, a fouce noutra,
berremos alto e forte:
“A nosa terra é nosa!”

Alfonso R. Castelao: Alba de Groria

















luns, 25 de xullo de 2011

Día da Patria Galega

Como cada ano, a miña particular homenaxe
á Nosa Patria... izala bandeira galega

Antiga Bandeira do Reino da Galiza

Botando unha mirada moito máis afastada
Bandeira Dinastía Real Sueva da Gallaecia

domingo, 25 de xullo de 2010

A Historia do Día da Patria

A miña pequena homenaxe a Vieiros e ao día da Patria Galega, rescatándolles un vello artigo publicado o 24 de xullo de 2002. Ata sempre compañeiros!!!

Puido ser en orixe unha celebración pagá celta reconvertida polo cristianismo. O pasado pérdese na escuridade de séculos, pero o futuro, como dicía Alexandre Bóveda en vésperas do 25 de Xullo do 1935, «...o futuro é da Terra e Noso».

Nun 25 de xullo....

Era o ano 893 cando el-rei Afonso III  faille doazón á igrexa de Santiago da vila de Areas. No 1311, Fernando IV concédelles aos arcebispos de Santiago o señorío sobre a cidade. En 1846, A Xunta Superior do Goberno de Galicia proclámase soberana. No 1908 redáctase o Regulamento Xeral da Exposición Rexional de Produtos artísticos e industriais de Galicia. En 1909 inaugúrase en Santiago a Exposición Rexional Galega. Alí exhíbense produtos artísticos e industriais de Galicia.

Pero as orixes da celebración como tal desta xornada remóntanse ao 1920, ano no que as Irmandades da Fala organizan o primeiro Día de Galicia como acto de afirmación da nosa identidade colectiva.

A II Asemblea Nacionalista acorda institucionalizar o «Día da Patria o 25 do mes de Santiago». Dende esta primeira convocatoria, as manifestacións organizadas para conmemorar o Día da Patria estiveron sempre condicionadas pola situación política do momento, aínda que sempre co eixo central da reivindicación dos símbolos e a identidade do país.

Nos anos 21 e 22 celébrase sen obstáculos. Con liberdade e ata con certa esperanza de renovación. Coa ditadura de Primo de Rivera as arelas vense freadas e o endurecemento da política impide as celebracións ata 1931. Retoman entón as Irmandades o seu discurso sobre os valores galegos. «O Día de Galicia. O día da Nosa Fala Nacional», así o definen.

Non é unha festa máis para adorar un ídolo ou un festexe... É a evocación das antigas arelas de liberdade, renovadas ao longo das centurias nos peitos fidalgos e nos nobres espíritos, Roberto Blanco Torres (A Nosa Terra, 1923)

O Día de Galicia son todos, Lesta Meis (A Nosa Terra, 1924)

O Día de Galicia será cando se faga a recolleita do sentimento do sacrificio, en que os homes se convertan: de pai en patriota, de veciño: en irmán Varela do Campo (A Nosa Terra, 1922)

Son anos dunha ilusión que toma forma no Estatuto de 1936. Cúmprense agora 77 anos desa data sinalada na nosa historia. Logo, como dicía Otero Pedrayo no ano 36, «para ir vivindo convén espazar as cousas tristes. Todas xuntas afogarían ó peito máis bravo».

O franquismo

A Guerra Civil trae moitos días de silencio, tamén para a reivindicación da patria. Paseniñamente irase recompoñendo a conciencia dende mediados de século cando se recupera a misa en galego na honra de Rosalía. Arredor dalgúns galeguistas históricos mantense vivo o facho en Compostela onde en peregrinaxe chegan os narradores e poetas da época para asistiren ao oficio de Santo Domingo de Bonaval en honor dos versos de Rosalía. En definitiva a renderlle homenaxe á voz silenciada do pobo. Na longa noite de pedra tamén as sociedades galegas na emigración manteñen acesa a convocatoria.

A finais da década dos 60, as organizacións nacionalistas comezan a convocar concentracións en Compostela o 25 de xullo.

Mais non é ata ben entrados os anos 70 cando se avanza outro chanzo. Chega a hora das reivindicacións da soberanía nacional. No lume dun réxime que esmorece e co ímpeto das cada vez máis emerxentes inquedanzas políticas do país, o que era un pequeno acto simbólico na intimidade intelectual dun grupo de amigos convértese nunha referencia para moitas gorxas con ánimo reivindicativo.

Cara finais dos 70, a celebración recibía nome diferente segundo as opcións políticas. Para o PCE ou o PSOE era o «Día Nacional de Galicia». O PG ou o POG estreaban a denominación de «Día da Patria». É no 1973 cando se empeza a utilizar o termo "Día da Patria Galega", denominación que pouco a pouco se vai consolidando e que se mantén na actualidade.

Chega a autonomía...

Dende a instauración da democracia e a promulgación do Estatuto de Autonomía, organizacións políticas e institucións públicas programan todo tipo de actividades para conmemoraren esta data. Declaracións institucionais da Xunta de Galicia e do Parlamento Galego. Bandos municipais chamando ós veciños e veciñas a celebrar o Día e a colocar a bandeira galega o mesmo 25 de xullo en rúas e balcóns. Conferencias, mitins e xornadas de confraternidade que preceden ou teñen lugar o propio día do Santiago. E por suposto, as manifestacións populares que ese mesmo día percorren as rúas de Compostela.

O Santiago matamouros ao que gababan os xornais doutras épocas por esas datas, dálle paso a outro Santiago ben diferente. Das malleiras da policía e as viaxes aos cuartelillos pasouse á evidencia e a normalidade da democracia que o converteu no que hoxe é unha festa cun significado especial: O Día da Patria.

sábado, 25 de xullo de 2009

25 de xullo, Día da Patria Galega


Laiábase así Castelao dende Arxentina por non poder estar na Festa Maor de Galiza. Eu fágoo porque hoxe non estarei na Praza da Quintana, por culpa dunha traizón.
ALBA DE GRORIA, de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao

Miñas donas e meus señores:

SI NO ABRANTE d-este día poidéramos voar sobor da nosa terra e percorrela en todas direicións, asistiríamos á maravilla d-unha mañán única. Dende as planuras de Lugo, inzadas de bidueiros, té as rías de Pontevedra, oureladas de piñeraes; dende as serras nutricias do Miño o a gorxa montañosa do Sil, até a ponte de Ourense, onde se peitean as augas d-entrambos ríos; ou dende os cabos da costa brava da Cruña, onde o mar tece encaixes de Camariñas, até o curuto do monte de Santa Tegra, que vence coa súa sombra os montes de Portugal, por todas partes xurde unha alborada de groria. O día de festa comenza en Sant-Iago. A torre do reló tanxe o seu grave sino de bronce para anunciar un novo día, e de seguida comeza unha muiñeira de campás, repinicada nas torres do Obradoiro, que se comunica a todol-os campanarios da cibdade. Pero hoxe as campás de Compostela anuncian algo máis que unha festa litúrxica no interior da Catedral, con dinidades mitradas e ornamentos maravillosos, de brocados e ouros, con chirimías e botafumeiro, capaz de dar envexa á mesma Basílica de Roma. Hoxe as campás de Compostela anuncian unha festa étnica, filla, tal vez, d-un culto panteista, anterior ao cristianismo, que ten por altar a terra nai, alzada simbólicamente no Pico Sagro; por cobertura o fanal inmenso do universo; e por lámpara votiva, o sol ardente de xullo, o sol que madura o pan e o viño eucarísticos. Por eso a muiñeira de campás, iniciada en Compostela, vai rolando por toda Galiza, de val en val e de coto en coto, dende os campanarios pimpantes da veiramar até as homildes espadañas da montaña. E o badaleo rítmico das campás -de todal-as campás de Galiza en leda algarabía- semella o troupeleo dos cabalos astrales, que veñen pol-a vouta celeste, turrando co carro de Apolo, que trai luz e calor ao mundo en sombras. Hoxe é o Día de Galiza, e así comenza.

Así dá comenzo a solemnidade d-este día; a Festa maor de Galiza, a Festa de todol-os galegos. Pero ninguén pode sentila, coma nós, os emigrados, porque en tal día coma este revivien as lembranzas acuguladas, e coa moita destancia agrándase o prodixio da patria. Hoxe a nosa imaxinación anda por alá, en festa de saudades, escoitando as cántigas montañesas e mariñeiras que van para Compostela, vendo o noso país embandeirado de azul e branco, con músicas, gaitas, pandeiros, aturuxos e foguetes. E dispóis de evocar o repique matutino das campás -mal ou ben, ao xeito de Otero Pedrayo-, eu podía evocar igoalmente, todol-os lances xubilosos d-este día, hora a hora, minuto a minuto. Pero ¡cómo se tornan tristes as alegrías evocadas lonxe da patria! ¡Cómo doen as ledicias arrincadas do recordo da nosa mocedade! E cómo para min é certo o que dixo o mellor poeta da nosa estirpe:
Sen tí perpétuamente estou pasando
Nas maores alegrías, maor tristeza
Non; é moito mellor evocar algo irreal, algo puramente imaxinario, algo que co seu simbolismo nos deixe ver o pasado para proveito de futuro, como unha boa esperiencia. Podemos imaxinar, por exemplo, unha Santa Compaña de inmortaes galegos, en interminabel procesión. Alí veremos as nobres dinidades e os fortes caraiteres que dou Galiza no decorrer da súa Hestoria. Verémolos camiñar en silenzo, coa faciana en sombras e o mirar caído na terra dos seus pecados ou dos seus amores, agachando ideias tan vellas que hoxe nin tansiquera seríamos capaces de comprender, e sentimentos tan perennes que son os mesmos que agora bulen no noso corazón. Algúns verémolos revestidos con ricos panos e faiscantes armaduras; pero os máis d-eles van descalzos e nús, cos osos prateados pol-o fulgor astral.

Ao frente de todos vai Prisciliano, o heresiarca decapitado, levando a súa propia caveira n-unha arqueta de marfin e afincándose n-un longo caxato, que remata coa fouce dos druidas, a modo de báculo episcopal. Siguen a Prisciliano moitos adeptos, varóns e mulleres. Detrás veñen dous magnates, que cicáis sexan: Teodosio, o grande Emperador de Roma, e San Dámaso, o Sumo Pontífice da cristiandade, seguidos ambos por unha hoste de soldados i ecresiásticos. Ollamos dispóis unha ringleira de mortos escrarecidos, que portan os atributos da súa dinidade ou da súa profesión. Alí distinguimos á virxe Eteria, a escritora pelengrina, con túnica de branco liño e camiñando con arfado compás. Ao hestoriador Paulo Orosio, discípulo de San Agostiño, que marcha pensatibre, c-un rolo de pergameos na man. Ao bispo e cronista dos tempos suevos, a Idacio, que alumea o camiño c-unha lámpara de bronce. A San Pedro de Mezonzo, o autor da Salve Regina Mater -o cántico e oración máis fermosa da Eirexa-, c-unha fragante azucena nos beizos. Ao fundador San Rosendo, que sostén litúrxicamente a custodia do noso escudo tradicional. E moitos, e moitos máis, que é dificultoso recoñecer. Logo vemos ao primeiro Arzobispo de Compostela, o gran Xelmírez, revestido de pontificial, con aurifulxente cortexo de mitrados e coengos. Após do perlado ven Alfonso VII, o Emperador, con cetro na destra, espada na sinistra e coroa de ouro e pedraría nas sens. Siguen ao Emperador: o Conde de Traba, seu aio, e demáis bultos da soberba feudal de Galiza. Ollamos dispóis aos monxes letrados, en longa fileira, con velas acesas e libros abertos. Ven detrás o mestre Mateo, o Santo dos Croques, co Apocalipsis debaixo do brazo, encabezando unha grea de arquiteitos e imaxineiros, que portan as ferramentas das súas artes. De seguida aparece unha moitedume de xograres e trovadores, en mistura de tipos e atavíos. Algúns semellan ter sido monxes; outros calzan esporas de ouro, en sinal de que foron cabaleiros; pero os máis d-eles van esfarrapados, con vellas cítaras, laúdes e zanfoñas ao lombo. Alí recoñecemos a Bernaldo de Bonaval, a Airas Nunes, a Eanes do Cotón, a Pero da Ponte, a Pero Meogo, a Xohán de Guillalde, a Meendiño, a Xohán Airas, a Martín Codax, a Paio Gómez Charino, a Macías, a Padrón, e moitos máis, todos con lume no peito. Non tardan en aparecer as dúas belidas e infortunadas irmáns, Inés e Xohana de Castro, a que reinou en Portugal dispóis de morta e a que foi raiña de Castela n-unha soia noite morna de vran, como dúas rosas de prata as coroas do seu efímero reinado. Veñen de seguida os moitos varóns altaneiros de Galiza, os señores feudales, que non souperon vivir en paz nin consigo mesmos, todos eles montados en bestas negras, dende Andrade, o Bó, seguido por un porco montés -símbolo totémico da súa casa-, até o valente Pedro Madruga, que leva o puñal da traición espetado nas costas. Como grupo singular destácase o Mariscal Pardo de Cela, xunto cos seus compañeiros de martirio inxustamente decapitado, que sosteñen con entrambas mans as propias cabezas, aínda frescas, que deitan sangue e piden xusticia. Tamén ollamos unha boa representación do feudalismo ecresiástico, e n-él distinguimos aos tres Arzobispos Fonseca, pai, fillo e neto, seguidos por unha mula cangada coas obras de Erasmo. E detrás de tanto señorío feudal ven a pé o seu mellor cronista, Vasco da Ponte. De seguida recoñecemos a impoñente tropa dos irmandiños, que arrastran cadéas, con bisarmas e fouces mangadas en paus, levando por abandeirado a Rui Xordo, que sostén en outo un facho de palla acesa e fumeante.

Eiquí comeza a decaer a categoría do fúnebre cortexo, como decae Galiza ao trocarse en povo vencido e subordinado. Pero sigue dando individualidades, como Sarmiento de Gamboa e os Nodales, que camiñan xuntos, portando astrolabios, atlas e cunchas estranas; o filósofo escéptico, Francisco Sánchez, con muceta de Doutor; os Virreis de Nápoles e das Indias, Conde de Lemos e Conde de Monterrei, que serviron lealmente a quen non merecía ser servido por ningún galego; os tres grandes Embaixadores filipescoz, Zuñiga, de Castro e Gondomar, que inútilmente derrocharon talento, sabiduría e artes diplomáticas; os escultores Moure e Ferreiro, xunto cos arquiteitos Andrade e Casas e Nóvoa, que ceibaron de cadeas a nosa orixinalidade oprimida; o P. Sarmiento e o P. Feixóo, que remediaron o retraso cultural de España coa súa poderosa erudición e o seu xenio enciclopédico. Ven axiña Nicomedes Pastor Díaz, coa súa lira de nacra, abrindo a renascencia literaria de Galiza e seguido pol-os poetas Añón, Rosalía, Curros, Pondal, Ferreiro, Lamas, Amado Carballo, Manoel Antonio e tantos outros, todos con estrelas sobor das súas frentes; os hestoriadores Vicetto, Murguía e López Ferreiro, os patriotas Faraldo e Brañas, a pensadora Concepción Arenal, a escritora Pardo Bazán, e por fin o gran Don Ramón, ainda non ben descarnado...

Acabo de citar uns cantos bultos da Santa Compaña de inmortaes galegos, uns cantos nada máis, porque nos dous mil anos da nosa hestoria, os bultos cóntanse por milleiros.

Dí Oliveira Martíns que ha Hestoria non hai máis que mortos e que a crítica hestórica non é un debate, senón unha setencia. Pero todos sabemos que os mortos da Hestoria reviven e mandan sobor dos vivos -moitas veces desgraciadamente-, como todos sabemos que a mellor sentencia é a que se da dispóis d-un debate. Por eso eu gosto de poñer a debate a nosa Hestoria, non a nosa Tradición, porque si ben é certo que se pode compor unha grande Hestoria de Galiza con soio recoller as crónicas dos seus grandes homes, tamén é certo que ningún d-eles, nin todos xuntos, foron capaces de erguer a intransferibel automomía moral de Galiza á categoría de feito indiscutibel e garantizado. Afortunadamente, Galiza conta, para a súa eternidade, con algo máis que unha Hestoria fanada, conta c-unha Tradición de valor imponderabel, que eso é o que importa para gañar o futuro.

Cando a Santa Compaña de inmortaes galegos, que acaba de pasar por diante da nosa imaxinación, se perde espesura d-unha foresta lonxana, con esa mesma imaxinación veremos xurdir do Humos da terra-nai, da terra, da nosa terra, saturada de cinzas humáns, unha infinida moitedume de luciñas e vagalumes, que son os seres innominados que ninguén recorda xa, e que todos xuntos forman o substractum insobornabel da patria galega. Esas ánimas sen nome son as que crearon o idioma que en que eu vos estou falando, a nosa cultura, as nosas artes, os nosos usos e costumes, i en fín, o feito diferencial de Galiza. Elas son as que, en longas centurias de traballo, humanizaron o noso territorio patrio, infundíndolle a todal-as cousas que na paisaxe se amostran o seu propio esprito, co que pode dialogar o noso corazón antigo e panteita. Elas son as que gardan e custodian, no seo da terra-nai, os legados múltiples da nosa tradición, os xerms incorruptibeis, da nosa futura hestoria, as fontes enxebres e purísimas do noso xenio racial. Esa moitedume de luciñas representa o pobo, que nunca nos traicionou, a enerxía coleitiva, que nunca perece, i en fín, a espranza celta, que nunca se cansa. Esa infínda moitedume de luciñas e vagalumes representa o que nós fomos, o que nós somos e o que nós seremos sempre, sempre, sempre.

Velahí o que eu quería dicir n-este Día de Galiza, en loubor da nosa Tradición, por riba da nosa Hestoria, a todo-los galegos que residen n-esta terra que para nós é a segunda patria. E nada máis, amigos e irmáns.

Que a fogueira do esprito siga quentando as vosas vidas e que a fogueira do lume nunca deixe de quentar os vosos fogares.