todos contra o castro de baroña

09/11/09
Pode ser que esta entrada algúns a vexan coma un intento de descualificación á moción de censura que esta semana veñen de presentar o PSOE e BNG contra o actual rexedor Manuel Tomé, pero irían mal encamiñados. Se non a publiquei antes (o esbozo é do día 1) foi porque agardaba elaborar un vídeo aproveitando imaxes do resumo semanal da Barbanza Televisión, recollendo as verbas no pleno dos portavoces do PSOE e do BNG (emitidas nas noticias do luns 2), explicando os motivos polos que se negaban a aprobalo Plan Especial do Castro de Baroña. Lamentablemente dita noticia foi suprimida do resumo, pero non por iso vou de deixar de lado a entrada.

Tanto El Correo Gallego como La Voz de Galicia, non recolleron fielmente ditas verbas, non sei a acta, aínda así como estiven presente no pleno, son consciente do que se dixo.

Unha das escusas buscadas para votar en contra, era que así evitaban que os veciños que teñen terreos na zona fosen expropiados. Aínda que o alcalde negou iso, non calou neles.

Para ser políticos, como dixo no pleno a líder do Bloque, descoñecen un pouco os procedementos para ir á expropiación forzosa. Aínda que sexa unha lei franquista, parece que non hai moita presa en derrogala.

Artigo 9.
Para proceder á expropiación forzosa será indispensable a previa declaración de utilidade pública ou interese social do fin a que hai de afectarse o obxecto expropiado.


Eu tampouco son un xurista, pero coido que dende o Concello para abrir un proceso expropiador é necesario contar coa súa aprobación en pleno, aínda que xa digo, podo estar errado.

Porén, todo este procedemento foi vulnerando con premeditación e aleivosía durante o goberno do bipartito na Xunta de Galicia polo PSOE e BNG, nunha propiedade de Pepe do Martelo. O delito cometeuno a Consellería do Medio Rural, avalada por algún directivo da comunidade de montes que dou orde de cruzarlla con esta pista. Deste feito tivo coñecemento a líder do BNG cando se me chamou a unha reunión en vésperas das eleccións municipais para evitar que as discrepancias existentes entre o presidente da comunidade e o secretario (eu) afectasen á súa campaña. Cando os informei, tanto a ela coma outros militantes escollidos, non todos tiveron acceso a dita reunión, díxome que iso non era para tanto. Esta visto que ela ou eles non foron os afectados.

Visto o visto, parece que para algúns hai veciños de segunda e primeira.

Outro argumento para votar en contra foi porque non daban credibilidade as verbas do alcalde, quen aseguraba ter comprometido un millón de euros de Patrimonio e Turismo para construílo Centro de Interpretación, pero tanto uns coma outros consideraron que iso era unha mera promesa, e carece de validez, ao non estar escrito nun documento.

Por isto, agora entendo porque O Son parece que, de momento, se queda sen polígono e escola infantil: todo foi unha promesa do bipartito, sen nada aprobado en documentos... ou esa foi a conclusión que me levei neste asunto no pleno, quen non?.

O peor de todo, na miña opinión, é que con ese voto negativo pecharon a posibilidade de que o Castro de Baroña acade, de momento, a denominación de Ben de Interese Cultural (BIC), que seguirá sen un Centro de Interpretación como ten o Castro de Neixón en Boiro, que seguirá sen uns accesos adaptados a persoas de mobilidade reducida (e iso que a PSOE e BNG, parécenlles poucos os 3 accesos dispostos na rúa Escamas de Portosín), que seguirá o mastodonte imperturbable na Arealonga e por último, seguiremos, os que temos propiedades na contorna, aturando que os "campistas" fagan o que lles pete nas nosas terras.

Un apunte máis, tirando de hemeroteca, é que a Xunta do bipartito "prometese" o 31 de agosto do 2007, que xunto ao de Baroña, ía declarar outros 19 castros de Galiza coma Bens de Interese Cultural... outro exemplo de compromiso non levado a práctica?.

Para rematar, déixolles un álbum de imaxes do Castro, a contorna e as propiedades colindantes.


Castro de Baroña

un ano para esquecer

25/10/09
O 12 de xaneiro de 1916, en sesión ordinaria do Concello de Porto Son, acordouse repartir entre os veciños os arbitrios municipais, ou sexa, repartir entre a poboación o déficit que resultaba no imposto para 1916 (9.381,71 Pts.) así como unha importante cantidade (5.259,35 Pts.) correspondentes á primeira anualidade da moratoria que a Deputación Provincial da Coruña lle outorga o 14 de xaneiro de 1915.

Os ánimos entre a xente do Son estaban moi encrespados e tanto a Liga Agraria de Nebra coma Protección Obreira de Porto do Son realizaban reunións entre os seus afiliados para informar desta situación e as medidas que había que tomar. Os contactos entre a Liga Agraria e Protección Obreira fanse cada vez máis estreitos e realizábanse máis a miúdo.

A Liga Agraria en sesión extraordinaria do 2 de abril acorda convocar aos veciños para unha manifestación ao día seguinte. Ese día centos de persoas acudiron á manifestación que rematou ás portas da Casa do concello. Ninguén acudiu a recibilos.

Os ánimos estaban aínda máis axitados. O día cinco dese mesmo mes a Corporación Municipal tratou o tema e acordouse non atender as peticións dos veciños que consideraban inxusto o pagamento dese imposto.
As cousas a partir de entón empeoraron, a indignación crecemento e o desespero tamén.

A primeiros de maio unha comisión foi a entrevistarse co Gobernador. Levaron o propósito de conseguir que se revisase a repartición dos arbitrios, posto que estaba feito con inxusta discriminación. O Gobernador díxolles que se desestimaba a solicitude porque esa reclamación debera facerse en tempo e forma.

 De regreso o desasosego foi xeral xa que quedou perdida toda esperanza. Decepcionados, estaban decididos a non pagar e, no peor dos casos, dispostos a todo. Este sentimento onde máis se deixa sentir foi na parroquia de Nebra.

A mediados de xullo a Liga Agraria de Nebra acorda unha nova manifestación na que participen os veciños de todas as parroquias. O día sinalado reuníronse máis de 3.000 persoas que berraban en contra da Corporación Municipal e pedían a dimisión do alcalde, Severiano Martínez.

Ese mes realizouse outra manifestación de veciños do Son, Noal, Nebra e Portosín coa finalidade de pedir a liberdade dos cinco veciños encarcerados o día de 3 abril, a raíz da outra manifestación.
Despois destas manifestacións o Concello presentou a dimisión de todos os seus cargos ante o Gobernador, incluído a do Alcalde. Esta dimisión non lles foi aceptada. O 13 de setembro acordouse instar ao Alcalde que confeccionara un listado de debedores e nomeara un axente executivo para realizar os embargos.

O Gobernador enviou telegramas con instrucións concretas ao Alcalde e o xefe da Garda Civil para que tivesen procedido con toda a mesura necesaria. Recomendou que se fixese chegar ás xentes o aviso de que mellor sería que recorresen polos medios legais contra todo o que consideraran inxusto na seguridade de que se no Concello non se lles atendía, el lles daría toda a razón la razón que tiveran. Cabe preguntarse, por qué se desestimou o recurso que unha comisión lle presentara no mes de maio?.

 Insistiu en que a prudencia e a cautela no emprego do procedemento de enerxía era sempre preferible en conflitos deste tipo. Obtivo entón garantía de que nada se faría que tivese saído disto mesmo, salvo casos extremos, que se calculaba, con natural optimismo, que non se darían. A situación cada día faise máis tensa.

O 2 de outubro procédese á cobranza por parte do executor da Xustiza apoiado por un bo número de membros da Garda Civil. Moitos veciños fixeron efectivas as cotas ao notificarlles o embargo. O Alcalde de barrio de Miñortos resistiuse ao pagamento e embargáronlle unha vaca.

Decídese que o día 12 dese mesmo mes se procederá a realizar novos embargos.O día 11 de outubro no local da Liga Agraria de Nebra hai inquietude. Saben que comezaron os cobramentos e os embargos.
O primeiro será o alcalde de barrio, Xoaquín Sobrado Castelo, veciño de Cans.

Pouco a pouco, vanse xuntado os veciños das aldeas de Nebra que baixan pola corredoira da Igrexa en silente procesión, concentrándose fronte a ponte de Cans. Fóronse achegando ao toque reiterado dun corno e o estalido dun foguete. Son máis de catrocentas persoas na súa maioría mulleres.

Ante eles en columna da dous van chegando máis de trinta gardas. Diante vén un capitán e dous tenentes. O capitán acompañado dun tenente adiantouse para pedir os veciños que se dispersaran. Os veciños contestaron que non querían ser embargados.

Nisto, un grupo dunhas vinte mulleres e un rapaz adiantáronse do grupo. A partir deste momento as noticias son confusas para saber con exactitude o que realmente aconteceu. Uns dirán que foi a Garda Civil quen efectuou os primeiros disparos; outros dirán que foron os alí congregados os que comezaron e aqueles repeleron a agresión. En calquera caso o enfrontamento produciuse e o lamentable é que houbese tan alto número de vítimas.

O primeiro balance non pode ser máis desalentador: dúas persoas mortas, catro feridos moi graves e máis de trinta con feridas de distinta consideración. Entre os feridos figuran tamén dous gardas.

Despois de producirse estes feitos a Garda Civil retírase a Portosín para protexer o Alcalde. Mentres tanto préstaselle axuda aos feridos. Os médicos de Porto do Son, D. Salustiano González (este médico veume nacer e del recibín os primeiros azoutes para que rompese a chorar) e D. Antonio Facal desprazáronse a cabalo mesmo ao lugar dos feitos para atender aos feridos.

Os de pouca gravidade foron levados en carros ao Son onde os atenderon o médico D. Carlos Pérez e os boticarios D. Ramón Lestón e D. Xoaquín López. Entre as persoas que colaboraron nestas tarefas cabe destacar ao párroco D. Xosé Mira e o D. Xosé Vinagre Olveira. Os feridos de maior gravidade son conducidos ao peirao da Aguieira onde foron embarcados en traiñeiras para Noia. De alí foron levados a Santiago pola tarde no coche de liña. Outros feridos chegarían a Compostela na madrugada do día seguinte.

Esa noite, Nebra é un continuo andar de xente, dun velorio ao outro, foron dúas persoas as que morreron ese día: Antonio Sobrado Luaces e Francisca Carou. O día 15 morreran Ramona Suárez Pouso e Xenerosa Vidal, e o día 28 no hospital de Santiago, falece Rosa Cadórniga Maneiro.

Isto ata fai poucos anos foi tabú, supoño que a Ditadura influíu moito. Aínda así, no seu día falei cunha testemuña dereita, a señora María de Olveira de Cans, que tiña 16 anos.

Tamén falei co señor Pepe o cego de Cans e a súa irmán, aínda que non foran testemuñas. Tamén me puxeron un pouco ao corrente. Eran máis novos que a señora María.
Pepe era cego dende os 10 anos, pero tiña unha memoria prodixiosa e esa sensibilidade especial que teñen a xente con esa discapacidade, escoitalo era como ler un libro aberto.
Grazas aos tres (q.e.p.d) puiden coñecer de primeira man o acontecido, como que por exemplo un dos feridos, da familia Veliña, fora ferido por un garda civil cando xa estaban en retirada, só por recriminarlles o que habían feito e que non lles votasen unha man cos feridos.

Tamén e grazas a visita dun primo de meu pai nado na Arxentina, souben que unha antepasada nosa estivo en Cans e fora ferida de bala nunha perna. Segundo me comentou, estes feitos marcaron tanto a seu pai que se prometeu non volver a Galicia.

A 10ª homenaxe en imaxes comentadas:


Casa da Liga ou da Xunta, así se denominaba ao local da Liga de Nebra que se atopa a carón do Adro da Igrexa de Nebra. Dende fai uns anos pasou a ser propiedade privada ao ser vendida ata onde sei, por unha familia que emigrou a Arxentina.


María, por segundo ano foi a privilexiada en facela ofrenda ás vítimas.


Unhas rapazas tamén acudiron ao acto para facer un traballo para o seu colexio.


María depositando as flores ao pe do monolito.


Despois duns anos sen facelo, Francisco Sobrado co caxato, neto de Antonio Sobrado, foi o único descendente que acudiu á homenaxe.
Tamén se achegou Manuel Tomé, o primeiro alcalde que nos honra coa súa presenza para homenaxear e loar as cinco vítimas, ademais de pedir perdón no seu nome, polas malas practicas realizadas por aqueles nefastos antecesores de 1916.


Flores e monolito.


Os dous ramos a carón dos monolitos, cunha fermosa posta de Sol as súas costas.


Tumba de Xenerosa Vidal. Ao seu carón están as de Antonio Sobrado e Francisca Carou, coñecidas ata fai poucos anos como as "sepulturas dos fusilados".
Segundo me comentou a señora Mercedes, moi preto plantaran un carballo na súa honra que se cortou para facer máis tumbas.
O de Xenerosa non tiña gañas de que fose a Cans, aínda así decidiu ir polo que deixou a súa filla ao coidado dunha veciña. Levárona para casa ferida de morte sobre unha escaleira a modo de paiola.


Tumba da familia Morales. No libro de Xerardo Díaz Fernández, Nebra: historia dunha infamia, relata as intervencións feitas no local da Liga Agraria por un integrante desta familia.
É a única que tumba do cemiterio de Nebra que ten un epitafio.


Flores depositadas polo BNG de Porto do Son na súa contra homenaxe, onde como se pode ver, agora prima o seu emblema e tampouco faltaron as súas bandeiras.
Facéndome eco dalgúns comentarios, nalgún momento mesmo falaron máis da política actual que do que verdadeiramente nos leva a Cans cada 12 de outubro dende fai 10 anos: honrar as cinco vítimas.
Agora decátome que as bagoas que alguén parecía soltar en actos anteriores, eran máis de crocodilo.

Sinto dicilo pero esa xente non eran políticos, polo que ninguén ten dereito a tentar manipular a súa memoria. Foron un exemplo de defensa dos seus dereitos que hoxe non atopamos.

Por último quería agradecer expresamente a Don José Ramón, o noso cura párroco, por lembrarse da data e celebrar unha misa na súa memoria despois de haber falado con el o ano pasado. O vindeiro ano agardo non cometelo erro imperdoable deste ano.

Así recolleu a prensa os dous actos Os sonenses recordaron a cinco veciños asasinados fai 93 anos.

vídeos humorísticos de galiza

23/10/09
Un amable lector remitiume estes vídeos de humor autóctonos e moi traballados polo seu autor. Agardo que gusten deles.












parabens a sra. mercedes

12/10/09

Mentres en Nebra se conmemora o 93 cabodano dos lutuosos feitos acaecidos a carón da Ponte de Cans, na aldea da Igrexa, a señora Mercedes celebra o seu 93 aniversario.

O seu inminente nacemento nese día, non freou a seu pai para deixar á muller a punto de dar a luz e acudir a Cans en defensa do veciño ao que pretendían embargarlle a vaca (feito co que o concello pretendía amedrentar aos veciños de Nebra).

Tal vez porque no seu destino estaba escrito que tiña que coñecer á filla, saíu ileso do ocorrido na ponte, quizais inda con paso temoroso, conseguiu chegar, xunto con outro veciño da Igrexa, a súa casa, e a carón da súa muller, ver nacer a filla.


10 anos lembrándoos

09/10/09


Un ano máis e xa van dez, volvemos facer un chamamento a xuntarnos e lembrar aos veciños de Nebra, caidos hai xa 93 anos, nun acto aberto e público en Cans fronte ao monolito erixido por circunscrición popular, e ao que agora acompaña un panel informativo sobre o acaecido, que foi promovido polo Concello o pasado ano.

O luns 12 de outubro ás 18:00h, volverase lembrar e honrar cunhas flores aos que nos deixaron neses sucesos: Antonio Sobrado Luaces, Francisca Carou, Ramona Suárez Pouso, Xenerosa Vidal e Rosa Cadórniga Maneiro.

Non me gusta ter que repetir as cousas, pero, quero deixar claro que esta é unha xuntanza aberta a calquera persoa: veciño, familiar ou simplemente interesado no feito acontecido, e que non promove ningún tipo de ideoloxía política. O ano pasado tivemos unha pequena "falta de concienciación" sobre o verdadeiro motivo da homenaxe que agardo non se repita. Se alguén quere saber que pasou, fago referencia ao mesmo na entrevista publicada polo Xornal Certo o pasado mes de abril.

Co tempo, e coa correspondente labor recompiladora, farei unha entrada máis estendida sobre como foron aqueles días, o que levou a eses veciños a poñerse diante de forzas armadas e a repercusión que tivo días despois, a cal se foi perdendo co tempo ata pasar a ser case esquecido.

no día de san francisco, unha recomendación

04/10/09
Con motivo da miña onomástica, quero facelos participes dun vídeo dos mellores que me recomendaron e que teño visto no youtube:


O orixinal (subtitulado ao inglés), está no Vimeo, con opción de velo en HD: What is that? (Τι είναι αυτό;) 2007